الملا فتح الله الكاشاني
9
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
و ميگريختى يعنى ميترسيدى . وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ و دميده شود در صور نوبة دويم و در اين نفخه مردمان همه زنده شوند و از قبور بيرون آيند و ملائكه گويند بايشان كه ذلِكَ وقت اين نفخ يَوْمُ الْوَعِيدِ روز وقوع آنچيزيست كه خلقان را به آن وعيد ميكردند و ميترسانيدند تا به عمل صالح مشغول شده از براى اينروز مستعد گردند . وَ جاءَتْ و بيايد در عرصهء محشر كُلُّ نَفْسٍ هر شخصى از مكلفان مَعَها در حالتى كه با او باشد سائِقٌ راننده يعنى فرشته كه او را بموقف حساب راند وَ شَهِيدٌ و گواهى يعنى فرشتهء ديگر كه بر اعمال حسنه و افعال سيئه او گواهى دهند و ميتواند بود كه يك فرشته جامع اين هر دو صفة باشد با سائق كاتب سيئات باشد و شهيد كاتب حسنات و بر هر تقدير نه از سائق فرار ميسر باشد و نه از شاهد انكار و از ام سلمه مرويست كه وى گفت از رسول خدا شنيدم كه فرمود كه مراد از سائق منم كه محمدم و مراد از شهيد على پس بر ارباب طباع سليمه و اذهان مستقيمه واجب است كه على را چون ساير صحابه نپندارند و از متابعتش رو نگردانند كه تخم محبت او در مزارع دلها منتج رستگارى است در موقف حساب و سبب محو سيئات و رفع درجات نزد حضرت رب الارباب و باعث خلاصى از خطاب اين عتاب كه ميفرمايد . لَقَدْ كُنْتَ بدرستى كه بودى تو در دنيا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا در بيخبرى از اين روز فَكَشَفْنا عَنْكَ پس برداشتيم از پيش ديده تو غِطاءَكَ پوشش غفلت ترا تا امور حقه كه شنيده بودى معاينه ديدى فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ پس ديدهء تو امروز بسبب دفع غطا و كشف حجاب حَدِيدٌ تيز است در ديدن آنچه نميديد از اهوال معاد يعنى از روى يقين آن را بديدى بدون شايبه و شك و شبهه از ابن عباس نقل است كه خطاب با كافران است كه منكر بعثاند يعنى بودى در دنيا در بىخبرى و غفلت و اصلا به اين نميگرويدى . وَ قالَ قَرِينُهُ و گويد در آن روز همنشين او يعنى فرشته كه در دنيا بر وى گواه باشد هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ اينست كه نزد من مهيا و آماده است يعنى نامهء اعمال او و گويند مراد از قرين شيطانست كه در اغواء و اضلال بر او مسلط بوده كقوله نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ يعنى شيطان در آن روز اشاره به او كرده با ملائكه گويد كه اين چيزيست كه نزد منست يعنى در تحت تصرف من و بسبب اغواء و اضلال من آماده براى دوزخ و اين قول از امام محمد باقر و امام جعفر صادق منقولست پس از جانب حضرت عزت بسايق و شهيد اينخطاب رسد